engelsizumutlar.com

#12.03.2012# İş Eğitimi bölümümüz aktif hale getirilip, 3 yeni kategori eklenmiştir! ...AÇ... | #10.03.2012# Özel Eğitim Filmleri bölümüne 3 adet yeni film eklenmiştir! ...AÇ... | #14.02.2012# Ziyaretçi Defteri eklenmiştir! ...AÇ... | #10.02.2012# Diğer Uygulama Formları eklenmiştir! ...AÇ... | #08.02.2012# Etkinlik Çizelgesi Yöntemi eklenmiştir! ...AÇ... |
Arama
İçeriğe git

Ana Menü

PECS Yöntemi

ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

YAZAN: MERVE KIRŞEHİRLİ
18.01.2012

PECS yöntemi Andrew Bondy ve Lori Frost tarafından otizmli bireylere iletişim kurma becerilerini kazandırmak amacıyla geliştirilmiş bir sistemdir. PECS, orijinal adıyla Picture Exchange Communication System kavramının kısaltması olup, Türkçe'ye Resimli İletişim Sistemi (RİS) şeklinde çevrilebilir.

Bu yöntemin amacı, çocuğu iletişim konusunda aktif hale getirmek ve çocuğa kendi kendine iletişim başlatma becerisi kazandırmaktır. Çocukların iletişimi kendilerinin başlatması iletişimin öneminin vurgulanması açısından son derece önemlidir. Bildiğimiz gibi, otizmli bireyler konuşma da ve iletişim kurmada ciddi sınırlılık yaşarlar.

Konuşmanın öğretilebilmesi için dil becerilerini kazandırmada kullanılan taklit içeren işlemler, işaret dili öğretimi, resim ve sembollerin öğretimi gibi pek çok yöntem kullanılması gereklidir. Bu işlemler çok zaman alıcı ve büyük efor gerektiren yöntemlerdir.  Bu noktada PECS yöntemi devreye girer ve çocuğa iletişim kuracağı kişiye nasıl yaklaşacağı, nasıl dikkatini çekeceği ve istediği şeyi elde etmek için resim ya da sembolü karşıdaki kişiyle nasıl değiş tokuş edeceği öğretilir. Bu sistem uygulamalı davranış analizi sistemi üzerine yapılandırılmıştır. Ödül, pekiştirme ve genelleme stratejilerinin kullanımı bu sistemin içinde yer alır.


PECS yönteminde öncelikli olarak çocuk için ilgi çekici nesnenin ne olduğu belirlenmelidir. Bu bir oyuncak araba, peluş bir oyuncak, çubuk kraker ya da çikolata olabilir. Önemli olan çocuğun, bu nesneye ulaşma isteğini işaretlerle ya da seslerle bir şekilde karşı tarafa anlatmaya çalışarak iletişim başlatmasıdır.

PECS yöntemi 6 evreden oluşmaktadır:

. Birinci Evre: İlk evrede amaç, öğrenciye fiziksel yardımla değiş tokuş etmeyi öğretmektir. Bu evre yöntemin ilk evresi olduğu için çocukla iki eğitimci çalışır. Birinci eğitimci ve çocuk karşılıklı masada otururlar. Masanın üzerine çocuğun ilgi duyduğu nesne koyulur. İkinci eğitimci ise çocuğun arkasında gölge öğretmen olarak yer alır. Çocuğun nesneyi rastgele almasını engeller. Gölge öğretmen çocuğun ilgi duyduğu nesnenin resmini çocuğa gösterir ve resmi çocuğun eline vererek fiziksel yardımla karşıdaki diğer eğitimcinin açık duran eline bıraktırır. Resmi alan birinci eğitimci çocuğun ilgi duyduğu nesneyi çocuğa verir. Bu çalışmada çocuğa hiçbir şekilde sözel yönerge verilmez. Bu çalışma uzun zaman alabilir. Değiş tokuş işlemi çocuk tarafından bağımsız olarak yaptığı zaman diğer evreye geçirilir.

. İkinci Evre: Bu evrede ise uzaklık ve kararlılık (doğallığın ve sürekliliğin sağlanması) çalışılır. İkinci evrede çocuğun kendisinden uzak mesafede olan iletişim klasörüne ulaşması, kartı klasörden çıkartması, iletişim kuracağı kişinin yanına giderek kartı ona vermesi öğretilir. Bu evrenin öğretiminde iki eğitimci ile çalışılmasına ve küçük ortamlar yerine daha geniş sınıf ortamında çalışılmaya dikkat edilmelidir. Bu evreyi de bağımsız olarak yerine getiren çocuk bir sonraki evreye geçmeye hazırdır.

. Üçüncü Evre: Resimleri ayırt etme (birden fazla resimli kart ya da sembol arasından seçim yapmayı öğretme) çalışılır. Çocuk iletişim klasöründeki resimli kartlar ya da semboller arasından almak istediği pekiştirecin resmini seçip, eğitimciye vererek pekiştirece ulaşır. Bu evrede ilk olarak istenilen ve istenmeyen iki nesnenin resimlerini ayırt etme öğretilir. Daha sonra istenilen iki nesne arasından en çok istenilen nesnenin resimlerini ayırt etme/seçme becerisi öğretilir. Evet ve hayır sözcüklerinin öğretimi bu evrede yapılabilir. Bu evrede tek tip sembol kullanılmamasına dikkat edilmelidir.

. Dördüncü Evre: Dördüncü evrede, cümle yapıları (bir şey istemek için cümlelerin resimler yardımıyla oluşturulması) öğretimi yapılır. Çocuğa

. İletişim klasörüne giderek örneğin istiyorum kartını alması,
. Bu kartı cümle şeridine takması,
. İstediği etkinliğin ya da nesnenin kartını alması,
. Bu kartı da cümle şeridine takarak cümle şeridini klasörden çıkarması,
. Eğitmene yaklaşıp cümle şeridini vererek, ortamda olan ya da olmayan nesneleri istemesi öğretilir.

Dördüncü evre, niteleme sıfatlarının öğretiminin yapılması için çok elverişlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise öğrenci konuşması için zorlanmamalıdır. Sadece resimlerle iletişim kurulmaya teşvik edilmelidir.

. Beşinci Evre: Bu evrede, "ne istiyorsun?" sorusunu yanıtlamayı (isteklerini söylemeyi) öğretme çalışılır. Çocuk kendiliğinden nesneleri istediğinde ne istiyorsun sorusuna yanıt vermesi istenir. Burada çocuğa çok fazla soru sorularak iletişim başlatma becerisini köreltmemeye dikkat edilmelidir.

. Altıncı Evre: Altıncı evrede görüş bildirme (nesne ve etkinliklerle ilgili görüş bildirmeyi öğretme) becerisi çalışılmaktadır. Çocuğa "ne istiyorsun?", "ne görüyorsun?", "burada ne var?" gibi soruları yanıtlayarak kendiliğinden görüş bildirmesi öğretilir. Çocuğun görüş bildirecek konular yeterince ilgi çekici olmalıdır. Çocuğun hoşlandığı ve ilgi duyduğu araç-gereçler seçilirse görüş bildirme daha kolay sağlanır.

Öğrenci PECS sistemiyle iletişim kurmayı öğrenirken hem iletişimde aktif rol oynar hem de sözel olarak konuşması desteklenir. Çocuk bulunduğu her ortamda iletişim klasörüyle isteklerini kolayca ifade edebilir. Zamanla resimli iletişim ortadan kaldırılarak çocuğun sadece sözel olarak iletişim kurması sağlanır. Sonuç olarak PECS kullanımı sözel iletişim becerilerine sahip olmayan çocuklarda konuşmanın başlamasını olumlu şekilde etkilemektedir. Konuşan çocukların ise konuşma kalitesi ve işlevselliğini artırmaktadır.

PECS sisteminin uygulanmasında kullanılan PECS kartlarına göz atmak ya da indirmek için aşağıda sunulan linklere tıklayabilirsiniz.

. Türkiye'de kullanılan PECS kartları


. Yurtdışında kullanılan PECS kartları


İçeriğe Geri Dön | Ana Menüye Geri Dön